بلیت فیلم ها برای رونق گیشه شناور می شود سینما اعتماد به نفس ندارد
مجله سرگرمی: نهمین جلسه از سلسله نشست های سینما رو به آینده با موضوع بررسی نسبت گیشه با سینمای ایران با حضور مهدی کرم پور، جمال ساداتیان و سجاد نوروزی اجرا شد.
به گزارش مجله سرگرمی به نقل از روابط عمومی برنامه، نهمین جلسه از سلسله نشست های تخصصی «سینما رو به آینده» و نخستین نوبت از این رویداد در سال ۱۴۰۴ با موضوع بررسی نسبت گیشه با سینمای ایران با حضور مهدی کرم پور، سیدجمال ساداتیان، سجاد نوروزی و به میزبانی امیر قادری در پردیس سینمایی آزادی اجرا شد. امیر قادری در آغاز این جلسه بیان کرد: جریان های مختلف تولید در سینمای ایران یکی یکی به انتها رسیده است و در این راه تا یک سدی شکسته نشود، جریان تولید سخت روی ریل دیگری قرار می گیرد. این مساله درباره ی سینمای کمدی قابل پیش بینی بود، همین طور درباره ی سینمای موسوم به اجتماعی و ارگانی که تأثیر خودرا از دست داده نیز صدق می کند. سوالی که ابتدای جلسه قصد دارم از دوستان بپرسم این است که چه تفاوت هایی میان سینمای دهه ۸۰ که به نظرم موفق ترین دهه سینمای ایران حتی نسبت به دهه شصت است، با سینمای امروز می بینند و چقدر شاهد تغییر شرایط هستیم؟
بر چه مبنایی از افول یا پیشرفت سینما می گوئیم؟
سیدجمال ساداتیان در جواب این پرسش قادری مطرح کرد: شاید قسمتی از پاسخ به این پرسش به عهده وزارت ارشاد یا سازمان های دولتی باشد که باید پژوهش های میدانی انجام دهند تا بتوانند اطلاعات دقیق تری کسب کنند. اما از نظر من سوال اینجاست که واقعا سینمای ما چه استراتژی دارد و ما باید برمبنای چه چیزی آنرا قضاوت کنیم؟ هم اکنون نمی دانم! ما واقعا بر چه اساسی می گوئیم که سینما افول، نزول یا پیشرفت کرده است؟ وی اضافه کرد: من از سال ۱۳۷۸ وارد سینما شدم که قریب به ۳۰ سال می شود؛ در طول این مدت هیچ برنامه ای تا حالا در سینما ندیده ام که بگویم تهیه کننده باید خودرا با آن تنظیم کند. در هیچ دهه ای چنین چیزی را ندیدم. ما هر سال در کشور یک سری طرح های اقتصادی تعریف می نماییم اما هیچ گاه نمی توانیم آنرا اجرا نماییم و اهدافمان محقق نمی شود چونکه زمینه های لازم آن فراهم نیست. من به یاد ندارم که هیچ زمان گفته باشیم سرعت رشد در سینما ۲ یا ۵ درصد باید باشد یا هست. این تهیه کننده سینما اشاره کرد: به این علت است که هر مدیر جدیدی منصوب می شود، می گوید قبلی خراب کرده است و من می خواهم آنرا درست کنم پس ریل جدید می گذارم. این که این ریل جدید مقرر است ما را به کجا برساند را هم نمی دانیم! بالاخره من هم یک منویات ذهنی برای خود دارم و فکر می کنم با ساخت فیلم هایی مانند «چهارشنبه سوری»، «به رنگ ارغوان»، «دایره زنگی»، «متری شیش و نیم» و همین «زن و بچه» به قسمتی از رسالتم در کار عمل کرده ام. تهیه کننده فیلم «زن و بچه» به کارگردانی سعید روستایی اضافه کرد: برای ساخت فیلم «زن و بچه» پنج ماه پله های وزارت ارشاد دولت قبل را بالا و پایین کردیم و در آخر صراحتاً به ما گفتند مجوز ساخت این فیلم را به شما نمی دهیم. اما یک ماه بعد دولت جدید روی کار آمد و بسیار از ما استقبال و از فیلم نامه تعریف کرد. بعد از آن فیلم به جشنواره کن راه پیدا کرد و با نقصها و نقدهای کم و زیادی که پیرامون آن هست، قسمتی از جامعه هم امروز آنرا دوست دارد. این فرصت بعد از پنج سال برای کشور به وجود آمد که بتواند در جشنواره کن حضور داشته باشد و از کیان سینمای ایران دفاع کند. اما نکته این است که این فیلم نامه بر چه اساس و با چه معیاری ابتدا رد و سپس پذیرفته شد؟ تصور من این است که معاونت سینمایی هم فردی عمل می کند. در برخورد با فیلم نامه ای شبیه «زن و بچه » در اظهارات تنها یک کلمه کلی به اسم سیاه نمایی وجود دارد. وی با تأکید بر همراهی دولت جدید برای گرفتن مجوز ساخت فیلم «زن و بچه» اظهار داشت: ما هفته پیش هم که به کمیسیون فرهنگی مجلس رفتیم، متوجه شدیم دوستان به شدت مشغول نمادسازی هستند. خواهش کردیم نمادها را کنار بگذارند. برخی ها آتشی در وزارت ارشاد ریختند و به شدت وزیر را تحت فشار قرار دادند که چرا به «زن و بچه» مجوز ساخت و اکران داده است؟ گویی در همه موارد بصورت فردی عمل می شود؛ یعنی متر و اندازه ای ندارد. این که شما می گویید چه چیزی باید داشته باشیم، من می گویم باید متری داشته باشیم که بتوانیم برمبنای آن سینما و فیلم ها را قضاوت نماییم.
دعواهای سیاسی تان را به بیرون سینما ببرید!
در ادامه نشست امیر قادری خطاب به مهدی کرم پور اظهار داشت: شما هم در دهه هشتاد و هم الان در سال ۱۴۰۴ در شورای صنفی نمایش هستید. به عنوان فردی که در آن زمان به سینمای ایران اشراف داشت و هم اکنون هم با اشراف وارد این عرصه شده، موقعیت آن زمان با شرایط فعلی چه تفاوتی دارد؟ مهدی کرم پور اظهار داشت: در عرصه تولید، بحثی درباره ی برنامه های پنج ساله و هفت ساله ای وجود دارد که به طور معمول محقق نشده است. بهترین کار این است که درخواست نماییم دوستان به دعواهای خود در فضایی خارج از سینما ادامه دهند. منظور این است که این افراد دعواهایی با وزیر یا دولت دارند، بعد سر مجوز ساخت یا اکران فیلم مطرح می کنند. بعنوان مثال بلایی که سر فیلم «آدم برفی» آوردند. به یاد داریم که بعداً همین فیلم بارها در تلویزیون پخش شد! یا برای فیلم «مارمولک» که چند سال بعد تلویزیون آنرا پخش کرد. یعنی ما اساساً درگیر مسائلی هستیم که ربطی به سینما ندارد. در دهه هشتاد هم همین بود و تمام رشدهای ما به سبب سیاستهای دولت نیست؛ بلکه حاصل کوشش های فردی بوده است. یعنی یک نسلی بعد از دهه ۶۰ در دهه ۸۰ وارد سینما شدند و فیلم های خوبی ساختند. وی اضافه کرد: یعنی برنامه دهه ۸۰ هم از پیش برنامه ریزی نشده بود؛ بلکه حاصل کار یک سری افراد بود که یک نسل بعد از دهه ۶۰، تصمیم گرفت دست خودرا روی زانو بگذارد و رانت ها و دعواها را کنار بگذارد. این افراد اهتمام کردند فیلم هایی بسازند که با دنیا ارتباط بگیرد و این اتفاق تبدیل به نهضتی در دهه ۸۰ شد که دهه پُررونق سینمای ایران را به لحاظ ساخت فیلم های خوب رقم زد. آن زمان مردم برای گرفتن بلیت و تماشای فیلم ها در جشنواره ها صف می بستند و سینمای ایران را بسیار بیشتر دوست داشتند. سینما آزادی در دهه هشتاد برای ورودی جشنواره فجر داربست می بست تا صف مردم را کنترل کند، اما الان چنین چیزی نداریم و افراد راحت به سینما می آیند. این مساله نیاز به آمار ندارد و با چشم هم می توان دید. دبیر جدید شورای صنفی نمایش اشاره کرد: همین طور مردم، هنرمندان ما را به عنوان مرجع دوست داشتند اما در دهه ۹۰ چون سیاستمداران فکر کردند این افراد می توانند در مقاطعی موثر باشند، شروع کردند به هر نحوی به ترور کردن این شخصیت ها. همین طور شبکه مجازی هم تبدیل به جایی شده که هرکسی را می توانست معتبر جلوه دهد. بعنوان مثال اگر قبلاً باید نقد فیلم در مجله یا سایت معتبر منتشر می شد که سردبیری داشته باشد، حالا روابط عمومی پدید آمده است که با ۲۰۰ هزار تومان پول می تواند یک سری افراد را اجیر کند تا پستی در اینستاگرام بگذارند و بگوید فیلم خوبی است یا آدمی را اجیر کند و فردی با اسم مستعار در سایه بایستد و فرد دیگری را بزند. وی با اشاره به نمایش آثار سینمایی اظهار داشت: در دهه ۸۰ ما وارد دوره استفاده از مالتی پلکس ها شدیم. ما در همان دوره ۱۰ نفر از سینماداران را به مدت ۲ هفته و طی یک دوره به فرانسه سی ان سی بردیم تا به آنها نشان دهیم که چه طور باید سینما را اداره کنند. ما در آن مقطع در حوزه مدیریت مالتی پلکس ها مانند سینماهای تک سالنه برخورد می کردیم. سیستمی که امروز به آن رسیده ایم حاصل این است که ما بچه ها را به ورکشاپی بردیم و گفتیم نگاه کنید. باید رفتار مناسب با مخاطب و صنعت را به رسمیت بشناسیم. کرم پور درباره ی حضور ارشاد در صنعت سینما اظهار داشت: بزرگ ترین کاری که ارشاد می تواند انجام دهد این است که با سینما کاری نداشته باشد. در حقیقت بنیاد فارابی، حوزه هنری، اوج و … باشند و از فیلم هایی که می خواهند، حمایت کنند اما کسی به فیلمسازان دیگر کاری نداشته باشد.
خطای ادراکی و گرفتاری در سیاهچاله توسعه نیافتگی
در ادامه امیر قادری خطاب به سجاد نوروزی اظهار داشت: شما به عنوان مدیر سینما آزادی که مستقیم با مخاطب و مشتری روبه رو هستید، در در طول این سال ها چه تفاوتی دیدید؟ سجاد نوروزی با اشاره به این که ما گرفتار یک لوپ توسعه نیافتگی شده ایم، عنوان کرد: این لوپ توسعه نیافتگی را حال حاضر در ناترازی آب و برق و گاز می بینیم که نظریه پرداز های توسعه از آن به عنوان سیاهچاله توسعه نیافتگی یاد می کنند. یعنی وقتی گرفتار خطای ادراکی شویم و بر پایه آن عملیاتی را برنامه ریزی نماییم، برنامه هر چقدر جلو می رود، خطاهای خودرا نشان میدهد اما ما اهتمام می نماییم با مسکنی آنرا ترمیم نماییم و به حیات خود ادامه می دهیم تا آن زمان که ناترازی آشکار می شود. وی اضافه کرد: حالا اگر همین خطای ادراکی را برای سینما درنظر بگیریم موجب می شود تا فکر نماییم اگر حرفی منتقدانه گوشه یک فیلم باشد به زیان و خسران امنیت ملی می انجامد. اما واقعا فیلمی در ایران نبوده است که پس اکران به اصطلاح شرّی درست کرده باشد. در تأیید این نکته، ساداتیان با اعلان اینکه مشکل توقیف فیلم «به رنگ ارغوان» پنج سال طول کشید تا امکان اکران به دست بیاورد، اشاره کرد: زمانی که قرار شد بالاخره فیلم اکران شود، یک سری گفتند ممکنست بعد از اکران فیلم مردم شعار بدهند! به این علت تا مدتی تعدادی افراد لباس شخصی هنگام اکران فیلم در سالن ها می نشستند تا ببیند اگر مردم واکنشی نشان دادند، چه کنند! اما بعد دیدند مردم بسیار راحت فیلمشان را می بینند و می روند. نوروزی اضافه کرد: دقیقاً نکته همین است وقتی بنیاد چیزی را برمبنای خطای ادراکی می گذاریم و بعد شبه کمپانی هایی را درست می نماییم که در بخش حاکمیتی از کارکرد اصلی خود خارج شده و موجب می شود سینمای ایران سیاست را رها نکند. یعنی برخی از فعالینی که در این زمینه هستند به جهت اینکه بتوانند کار خودرا پیش ببرند ممکنست در جاهایی دست به دامن حکومت شوند و بعد وارد یک کنشگری شوند که تعادل را بر هم بزند. وی اشاره کرد: نتیجه این می شود که ما امروزه صنف به مفهوم واقعی نداریم و کارکردهای ممیزی، رگولاتوری و تنظیم گری شما به جهت اینکه بتوانیم جریان محتوایی ایجاد نماییم، ساقط شده و فقط به یک نهاد دموکراتیو فربه تبدیل گشته است که مسئله اول آن تامین حقوق، اضافه کاری و پاداشی است که باید به کارمندانش بدهد و اساساً از کارکردهای بنیادی خود فاصله گرفته است. این سینمادار با اشاره به مصادیق دیگری از خطای ادراکی در مسئولان، اظهار داشت: کار به جایی رسیده است که نماینده مجلسی در یک سخنرانی شگفت آور می گوید آقای وزیر فیلم های شما در این شش الی یک سال اخیر، موجب افزایش طلاق در جامعه ما شده است! این ادعا در صورتی است که تمام سینمارو های جامعه ایران در بهترین حالت ۷ میلیون نفر هستند و در جامعه ۹۰ میلیون نفری ما کلاً ۷ میلیون نفر ممکنست سه الی چهار بار بلیت بخرند و به سینما بروند حالا شما مقایسه کنید که در سال ۱۳۶۸ و ۱۳۶۹ در جریان حمله صدام به ایران ۸۰ میلیون قطعه بلیت سینما در ایران ۳۵ میلیون نفری به فروش رفته که این خود بحث دیگری است. نوروزی اضافه کرد: بخش خصوصی هم به بخش دولتی تاسی کرده که متشکل از محافل ذی نفوذ و محافل ذی سود است که سود آنها در توسعه نیافتگی سینما است و اگر این سینما در قالب تولید و توزیع به یک ساختار مناسب و استاندارد برسد و در حقیقت به نقطه ای از توسعه یافتگی برسد، ۵۰ درصد سینمای ایران بیکار می شوند پس برخی نمی خواهند به توسعه یافتگی برسیم، همچون بخش خصوصی. چگونه می توان ۲۰ سال تهیه کننده بود و فیلم ساخت اما فروشی نکرد؟ شما یک نفر سرمایه گذار از خارج سینما مثال بزنید که آمده و داخل سینما مانده باشد. حتی یک نفر در بخش خصوصی نداریم که فیلمی کار کرده باشد و بلایی سرش نیامده باشد و در این سینما بماند. مدیر پردیس سینمایی آزادی با اشاره به کپی در سینمای امروزی اظهار داشت: در دهه ۸۰ و ۹۰ چیزی با عنوان موفقیت های سینمایی ایران عنوان شد. یک سری کپی های دسته چندم از برخی آثار ساختند و زمانی که با کرونا مواجه شدیم، سینمای کمدی بالا آمد. سپس همه شروع کردند کپی کردن از فیلم «فسیل»، عین روز مشخص بود که اعتماد مخاطب از دست می رود و الان ممکنست با چند تولید خوب، سینمای غیرکمدی بالا بیاید؛ اما بازهم نگران کپی فیلم ها و کمدی های دسته چندم هستم. مشکل سینمای ایران در آغاز امر سه چیز است؛ فیلم نامه، فیلم نامه و فیلم نامه. ما بصورت جدی با این مشکل مواجه هستیم.
اعتماد مخاطب به سینمای کمدی چه طور از دست رفت؟
امیر قادری اشاره کرد: تجربه شخصی من این است که مخاطب به سینمای کمدی اعتماد کرد اما اعتمادش را با کپی دسته چندم آثار از دست داد، حال شرایط کمی بهتر شده اما نمی دانم اگر این اعتماد مجدداً از بین برود چگونه بازمی گردد. درباره ی فیلم نامه نیز باید بگویم که من فکر می کنم فیلم نامه نتیجه کار تهیه کننده است. فکر می کنم حلقه ای که باید در سینمای ایران درست شود و تا حالا کمک کرده، تهیه کننده است. به نظرم وقتی می توان یک داستان نوشت که به یک سری موارد ایمان داشت. هم اکنون شما می توانید فیلم «پیرپسر» را دوست داشته باشید یا از آن بدتان بیاید اما سازنده به یک سری موارد اعتقاد داشته و تا آخر پیش رفته است. پس تا آن زمان که سینماگر نتواند ایمان شخصی خودرا وارد داستان کند، فیلم نامه خوب نوشته نخواهد شد.
سینمای ایران اعتماد به نفسش را از دست داد
در ادامه ساداتیان تصریح کرد: ما آنقدر توی سر سینمای ایران زده ایم که همانند بچه ای اعتماد به نفس خودرا از دست داده و یک خود سانسوری ناخواسته حاکم شده است. امسال که کمی فضا باز شده است، بطور قطع در جشنواره فیلم فجر با فیلم های سر و شکل داری که می توان اسمش را فیلم گذاشت، مواجه خواهیم شد. امیر قادری از ساداتیان پرسید که فکر نمی کنید هم اکنون وضعیت تولید فیلم برای جشنواره فجر پیش رو، بسیار اندک است؟ ساداتیان پاسخ داد: من از فیلم «متری شیش و نیم» تا آن زمان که «زن و بچه» را ساختیم، کار نکردم چونکه ۲ فیلم ارائه دادم و زمانی که رد شد متوجه شدم هیچ جایگاهی در دولت سیزدهم ندارم و سکوت کردم. آقای روستایی پس از «برادران لیلا» سه سال فیلم نساخت ولی همین کارگردان امروز با تمام قوا در تلاش است تا پاییز امسال فیلمبرداری فیلم بعدی خودرا شروع کند. دلیلش جز این است که امید پیدا کرده و بستر را فراهم می بیند؟ وقتی جنگ به اتمام رسید، مرحوم هاشمی اعلام نمود هر فردی طرح توسعه خودرا ارائه کند، قسمتی از هزینه آنرا دولت تقبل می کند. امروز اما در سینما چنین نگاهی نیست. از بالا تا پایین کشور را رفته ام اما دریغ از این که تسهیلاتی از دولت گرفته باشم. چرا باید این طور باشد؟ بحث بنده این است که سینما در بحث حاکمیت بسیار غریب و رابطه با آن قطع است. وی با اشاره به اوقات فراغت مردم اظهار داشت: به ما می گویند روزتان را به سه قسمت تقسیم کنید. کار، استراحت و تفریح و سرگرمی. ما برای اوقات فراغت مردم چه کرده ایم؟ یک سالن کنسرت بخش خصوصی داریم؟ چند سالن تئاتر استاندارد در تهران توانستیم بسازیم؟ می خواهیم سالن نمایش بسازیم باید با تمام حاشیه ها کنار بیاییم، خب دولت کجاست؟ اگر حمایت نیست چرا اینقدر دخالت و امر و نهی می کند؟ در ادامه این جلسه، مهدی کرم پور در جواب این که چه ایده هایی برای دوره ی جدید مسئولیت در شورای صنفی نمایش دارد؟ عنوان کرد: خاطرم هست سال ۸۸ بدترین سال اکران فیلم ها بود. ما گفتیم در ماه رمضان از اذان تا اذان مردم به سینما بروند و فیلم ببینند، فیلم هایی را که مردم دوست دارند، ببینند و مردم استقبال می کردند. بعدها پردیس های سینمایی ساخته شد و توسعه آنها هم داستانی داشت که سینما طبق آن پیش رفت. میدان تجریش سینما نداشت اما تصمیم بر این شد در پاساژ ارگ سینما بزنند. یا پاساژ گالریا مغازه هایش را تعطیل و تبدیل به سالن سینما کرد.
اجرای ایده شناوری قیمت بلیت سینماها
وی با بیان این خبر که باید بلیت شناور را اجرائی نماییم و به زودی این کار صورت خواهد گرفت، اظهار داشت: ما بلیت را در ۴ قیمت خواهیم داشت. بامداد ها برای دانشجویان، یک روز نیم بها، پایان هفته و قیمت سانس های معمولی خواهیم داشت. این مقدار قیمت سینما یک رفتار کمونیسمی است. نوروزی اشاره کرد: یک پژوهشی انجام دادم و قوانین اکران از اندونزی تا کره جنوبی و فرانسه را مطالعه کردم، هیچ کجای جهان قوانین اکرانش مانند ما نیست. کجای دنیا دولت می تواند به یک صنف بگوید چه چیزی بفروش، چه زمانی بفروش، به چه کسی بفروش و به چه قیمتی بفروش!؟ این از کمونیستی هم کمونیستی تر است! کرم پور در ادامه اظهار داشت: نگهداری این وضعیت برای یکسری از افراد سود دارد. ما چرا توسعه پیدا نمی کنیم؟ چون یکسری افراد ضدتوسعه هستند و نگهداری این وضعیت برایشان سودآور است. ما هیچ نهادی در ایران نداریم که حافظ حقوق مخاطبان باشد. بعنوان مثال برخی سینماداران پروژکتور D خودرا خاموش می کنند. یا وقتی در پلت فرم های دنیا به نتفلیکس ۷ دلار پول می دهید به شما تبلیغات نشان نمی دهند. شما امروز به پلت فرم های داخلی پول می دهید تبلیغات هم می بینید، پول اشتراک و بسته اینترنت نیز از شما می گیرد! یک نفر در این کشور نمی گوید ضامن حقوق مخاطب کیست؟ ما در شورای صنفی قول می دهیم حقوق مخاطب را رعایت نماییم. سلسله نشست های «سینما رو به آینده» با هدف واکاوی چالش های پیش روی آینده سینمای ایران بصورت ماهانه و به همت سازمان سینمایی سوره انجام می شود. متن کامل این جلسه را می توانید اینجا ببینید.
منبع: مجله سرگرمی
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب