بیانیه انجمن علمی هنرهای نمایشی؛

رد شائبه نژادپرستانه بودن حاجی فیروز

رد شائبه نژادپرستانه بودن حاجی فیروز

به گزارش مجله سرگرمی انجمن علمی هنرهای نمایشی در رد شائبه نژادپرستانه بودن حاجی فیروز اطلاعیه ای را صادر کرد.



به گزارش مجله سرگرمی به نقل از مهر، انجمن علمی هنرهای نمایشی در رد شائبه نژادپرستانه بودن «حاجی فیروز» که طی نوروز ۱۴۰۰ از جانب معاونت امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران عنوان شد، اطلاعیه ای را صادر کرد. در متن این بیانیه آمده است:
«همه عالم تن است و ایران دل. نظامی
سخنان اخیر آقای دکتر محمدرضا جوادی یگانه - دکترای جامعه شناسی، عضو هیأت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران و معاون فرهنگی و اجتماعی شهرداری تهران- درباره حذف شخصیت «سیاه یا حاجی فیروز» به افترا جعلیِ نژادپرستانه بودن آن، باعث تأسف و تذکر این نکته است که انسان بعنوان شخصیتِ حقیقی شاید بتواند هر آنچه در ذهن دارد را بیان کند- البته که با پذیرش تبعاتش- اما در مقام شخصیتی حقوقی و علمی، که دانش تخصصی اش جامعه شناسی است و در باب «خلقیات ایرانی ها و تاریخ ایران» هم احتمالاً پژوهش کرده است، نمی تواند بی علم و از سر تفنن سخنی در حوزه عمومی گوید بی آنکه منافع ملی، عمومی و به تبع آن، حقیقت تاریخی را در نظر نگیرد؛ به زبانی دیگر علم باید مبنای سیاست باشد و نه بالعکس.
«شائبه نژادپرستانه بودن «شخصیت سیاه»، شخصیتی که قرن هاست در آیین های نمایشی ایران حضور مستمری داشته و نشان از تداوم ایران فرهنگی در طول تاریخ دارد، اتهامی است بی نسبت با واقعیتِ تاریخی ایران و البته آنکه چنین ادعایی دارد می بایست سندی هم عرضه کند وگرنه بر اساس منطق، مادامی که فرضیه نسبتی با حقیقت نداشته باشد صرفا فرضیه است و نمی توان آنرا حجت قرار داد؛ اما از قرار راه دانش و اثبات حجت بسته است چونکه اگر گشایشی می بود، می بایست ابتدا پژوهش و تحقیقی صورت گیرد و سپس دستوری صادر شود. این اصل بدیهی است که هر مدیری به هنگام اجرای برنامه ای، پیشنهاده ای از کارگزاران مجموعه خود دریافت می کند و اگر شائبه ای در پیشنهاده وجود داشته باشد، لازم است که با اهالی فن مشورت کند و سپس تصمیمی را اعمال نماید؛ نه اینکه در میانه کار، اعتبار دانشگاهی خویش را نادیده انگارد و دل در گرو شائبه و فرضیه ای بی اساس بندد.
معاون فرهنگی و اجتماعی شهرداری تهران در قالب گفتمانی سخن می گوید که بی نسبت با حقیقت تاریخ ایران است –اگر چنین سخنی را در بعضی از کشورهای اروپایی یا آمریکا می گفت به احتمال درست می نمود- پس می بایست از روی علم و تحقیق اظهار داشت که تا کنون هیچ مستشرقی – فارغ از پژوهشگران ایرانی- شامل آرتور دو گوبینو - که خود از ایده پردازان برتری نژاد بود-، مادام کارلا سِرنا، ویلیام بی من، ویلِم فلور و دیگرانی که در باب نمایش های آیینی، سنتی و تاریخ تئاتر ایران پژوهش کرده اند، هیچ گزاره ای دال بر نژادپرستانه بودن شخصیت «سیاه» و اساساً آیین و نمایش ایرانی نگفته اند؛ هم اگر نیک بنگریم چنین آیینی، از آنجائیکه روایتگر روح یک قوم یا ملت در نبرد میان مرگ و زندگی است و خواست باردیگر قداست زندگی را آشکار می کند، دلالت بر نژادپرستی ندارد و امری فراتر از وضعیت موجود را خواستار است.
از سویی دیگر باید این نکته را تذکر داد که اگر معاون شهرداری، مشاوران عالم و آگاه به تاریخ می داشت، بدون شک می دانست که شخصیت «سیاه» در چارچوب فرم های نمایشی سنتی و مدرن به دفعات در جشنواره هایی چون آوینیون و در شهرهای اروپایی چون پاریس، لیون، مادرید روی صحنه رفته است و هیچ شائبه ای برای آن ملت هایی که بعضاً بر اساس برتری نژادی شکل گرفته اند و یا نژاد پرستی مبحث تاریخی و سیاسی شان است، رخ نداده بود و نداده است. احتمالاً آن بیگانگان، با استناد به آرای مستشرقان اروپایی و هم تجربه زیسته ما ایرانیان، بر این امر بیشتر واقف بوده اند که «سیاه» فردی در نزاع با قدرت مستبدانه است و «داد» از آنکه این اصل بنیادین را فراموش کرده، می ستاند. پُر بیراه نیست اگر او را «عامیانه شده» سنتِ سیاست نامه نویسی در ایران بدانیم؛ سنتی که پند می دهد به حاکم از برای تحقق «داد» در روح و جسم شهر و کشور. این امر بر خلافِ این شائبه و پرسش جعلی است؛ پس بایسته این است که معاون فرهنگی و اجتماعی شهرداری در مقام پاسخ گو قرار گیرد که مدعای مطرح شده بر چه مبنا و سند مُرجَّحی است؟
اگر به تاریخ ایران بنگریم، تاریخی که آیین ها و شخصیت ها از آن برآمده اند، در آن حرکت کرده اند و آنرا هم استمرار بخشیده اند، نژادپرستی برتری ایدئولوژیک نداشته است و سنت های برآمده از «دل ایران» هم برای نژادپرستی موضوعیتی قائل نبوده اند چونکه ایران و تکثر در آن، با اجماع اقوام مختلف شکل گرفته و نه بر مبنای برتری نژادی یا ایدئولوژی مدرن نژادپرستی. از همین رو عالمانه آن است که سخن بر اساس دقیق گفته شود و سیاست ها در جهت آشکار کردن روح ملی و زندگی خواهی ایرانی ها سامان یابند و اگر خطایی از روی کم دانشی و ستیز با تاریخ رخ می دهد، کمترین کار عذرخواهی و سپس استناد به تاریخ است. بعنوان شخصیتی علمی و مدیر ارشد یک شهر باید دانست که در ایران و خارج از ایران کم نیستند پژوهشگرانی که عمری را در جهت شناخت و فهم آیین ها و نمایش های ایرانی به سر برده اند و یا اساتید و دانشجویانی که رساله هایی در این باب نوشته اند؛ کتابخانه های دانشکده های تئاتر در ایران حافظ این پژوهشها و رساله ها هستند و به انتظار از برای به کار رفتن و اعمال شدن. لازم است که با اندکی تأمل و پرسش گری در اینباره و مشورت با اهل فن، از چنین سیاست های تفننی و غیر علمی آزاد شد و روشنگرانه درباره ایران و آیین های نمایشی اش اندیشید و روح یک شهر، کشور و ملت را بازتاب داد.»


منبع:

1400/01/07
14:35:21
5.0 / 5
194
تگهای خبر: اجرا , تئاتر , تخصص , جشنواره
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۱ بعلاوه ۱
NewsFun
newsfun.ir - حقوق مادی و معنوی سایت مجله سرگرمی محفوظ است

مجله سرگرمی

سرگرمی و طنز