زبان پدری

زبان پدری

مجله سرگرمی: در خانه‌ی بزرگی كه ما در آن قرار گرفته ایم یك پدر داریم كه وقتی ما در آغوش مادر بودیم از شهر رفت تا روبروی دشمن بایستد و خانه‌ی امن ما را حفظ كند.


رامین حاجیان فرد - مدرس دانشگاه- پژوهشگر در حوزه‌ی تمدن، فرهنگ و هنر- به نقش تاریخی و چشم انداز كنونی و آینده‌ی زبان پارسی بعنوان میراثی مشترك برای تمام كسانی كه در حوزه‌ی جغرافیایی ایران به سر برده اشاره كرده و با معرفی اصطلاح «زبان پدری» بابی نو در این حوزه‌ی مطرح كرده است.
او كه دارای دكتری تمدن اسلام و جهان از دانشگاه بین المللی اسلامی مالزی است، در یادداشتی كه آن را در اختیار ایسنا، قرار داده، آورده است:
پدر زودهنگام خانه را ترك می­ كرد تا شاید لقمه نانی برای ما فراهم آورد. هنگامی ­كه عصرگاهان به خانه باز می­ گشت از خستگی زیاد نیروی چندانی در او نمانده بود تا سخنی گوید. در درازای روز مادر به­ جای او هم با ما سخن می ­گفت، همچنان كه هنگام خواب برایمان لالایی می­ خواند. اوضاع در بیشتر مناطق این سرزمین همین­ گونه بوده است. لالایی­ های كردی، تركی، بلوچی، عربی، مازنی، گیلكی و غیره. از همین رو به زبان­های لالایی­ هایمان زبان مادری گفته ­اند.
اما پدر كه پای از خانه بیرون می ­گذاشت و گاه كه به شهرهای دیگری می­ رفت با هم میهنانش كه زبان مادری او را نمی ­دانستند به پارسی سخن می­ گفت. اگر او پارسی نمی ­دانست قادر نبود كه در سفرهایش به راحتی به كارهای خود سر و سامان دهد. وی در این راه دوستان زیادی در شهرهای دور و نزدیك پیدا كرد، شهرهایی كه همگی در بین این گربه‌ی آرمیده در گذرگاه تاریخ قرارگرفته اند. در درازای تاریخی كه همواره مورد تاخت و تاز بیگانگان قرار داشته­ اند.
در خانه‌ی بزرگی كه ما در آن قرار گرفته ­ایم یك پدر داریم كه وقتی ما در آغوش مادر بودیم از شهر رفت تا روبروی دشمن بایستد و خانه‌ی امن ما را حفظ كند. ما در آغوش مادر با نوای لالایی او به خواب شیرین می ­رفتیم. گاهی به زبان كردی و گاهی به زبان آذری برایمان زمزمه می­كرد. گاه به زبان پارسی از داستان های «دیو و پری» گفت و گاه به زبان عربی برایمان قصه ­های «علی بابا و چهل دزد بغداد» را زمزمه كرد. در هر گوشه از این خانه‌ی بزرگ مادرانمان، ما را با زبانی كه آن را زبان مادری می­ نامیم، پرورش دادند و به سرانجام رساندند.
اما در سوی دیگر پدر كه مشغول پاسداری از خانه بود، در حالیكه در نبرد خونین و جانفرسا با دشمن دژخیم روزگار با یاد و خاطر همسر و فرزند و به امید حفظ بستر گرم آنها، بی خوابی پاسداری شب را به جان خرید و با دیگر هم­رزمانش با زبان پدری سخن گفت. زبانی كه برای همه اعضای این خانه بزرگ كه ایرانش می­ نامیم آشنا بود و وسیله ­ای بود برای برقراری ارتباط در جبهه جنگ با خصم؛ آری زبان پارسی.
مدتی پیش در یكی از شهرهای این سرزمین هنگام سخن با یكی از اهالی فرهنگ و ادب گفت وگویی داشتم و در جایی اشاره نمود، بهتر است كه زبان انگلیسی همچون زبان رسمی كشور كه همگان بدان آگاهی داشته باشند اعلام گردد. در این هنگام به ژرفای یك فاجعه پی ­بردم. بر زبان پارسی كه سده های متمادی همچون دژی استوار در مقابل تاخت و تازهای فرهنگی دوام آورده چه آمده است كه چنین دیدگاهی به­ گوش می ­رسد؟
جایگزینی زبان امری چندان دشوارتر از جایگزینی مذهبی نیست، ولی فرمانروایان غیرپارس، ضرورتی برای جایگزینی زبان پارسی به زبانی دیگر ندیدند. بر اسكندر، چنگیز و تیمور چندان دشوار نبود كه با فرمانی سر هر كه را كه به پارسی سخن گوید جدا سازند ولی چنین نشد. به راستی در درازای تاریخ، فرمانروایانی بوده­ اند كه با برق شمشیرهایشان توان بالایی در جابجایی و جایگزینی فرهنگی و دینی داشته­ اند كه در پاره ­ای از این موارد به كامیابی ­های بزرگی دست یافته ­اند. ولی نكته­ ی چشمگیر آن است كه بعضی از همین فرمانروایان قدرتمند كه از قضا به زبانی دیگر غیر از پارسی سخن می­ گفتند، هنگام به­ دست آوردن قدرت و فرمانروایی بر این مرز و بوم، زبان پارسی را همچون زبان رسمی كشور برگزیده و در گسترش و بالندگی آن كوشیدند.
نیهارانجای روی- اندیشمند هندی- درباره‌ی رواج زبان پارسی در دوران حكومت گوركانیان یا مغولان اعظم بر هند این چنین می­ گوید: زبان پارسی به­ عنوان تنها زبانی بود كه در دربار و در بین قشر روشنفكر رایج بود. اسطوره ­ها و داستان­ های جهان اسلام با استفاده از این زبان و ادبیات آن منتقل گردید. روح تشنه‌ی مسلمانان عادی جامعه و درباریان با آوازهایی از چكامه ­های كسانی همچون نظامی، فردوسی، سعدی، حافظ و جامی سیراب می­ گردید.
اگر این تمثیل را در مورد زبان پارسی همچون زبان پدری بپذیریم، ناچاریم كه در هر كجای این سرزمین پهناور زاده شده باشیم آن­ را هم همچون زبان مادری پاس داشته و به داشتنش بر خود ببالیم. شاید ما هم گاهی در دوران كودكی با این پرسش روبرو شده باشیم كه "پدرت را بیشتر دوست داری یا مادرت را؟ " حتماً پاسخ بیشتر ما این بوده: هر دو را به یك اندازه دوست می­ دارم!




1397/01/27
16:27:25
5.0 / 5
134
تگهای خبر: فرهنگ
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۳ بعلاوه ۱
NewsFun
newsfun.ir - حقوق مادی و معنوی سایت مجله سرگرمی محفوظ است

مجله سرگرمی

سرگرمی و طنز